Wegvakken reduceren in een gemeentelijk GIS-beheersysteem klinkt als verlies van detail, maar maakt inspecties, beleidsanalyses en dagelijks beheer in de praktijk juist overzichtelijker. ErGIS loste dit voor de gemeente Almere op door circa 90.000 wegvakken te herstructureren en te aggregeren op basis van weggebruikerstype, verhardingssoort en praktische lengtes met een reductie van ongeveer 50% van het aantal wegvakken als resultaat, zonder verlies van beleidsrelevante informatie.
Waarom bevatten gemeentelijke GIS-systemen vaak te veel wegvakken?
In veel gemeentelijke GIS-beheersystemen zijn te veel wegvakken opgenomen. Dat klinkt detailrijk, maar in de praktijk belemmert het inspecties, beleidsanalyses en dagelijks beheer. Te veel breukpunten, onhandige lengtes en overdreven detail maken het lastig om efficiënt te werken.
Voor de gemeente Almere hebben wij precies dat opgelost.
De oorspronkelijke dataset was extreem gedetailleerd, ideaal voor microniveau-analyses, maar minder geschikt voor veldinspecties en beleidsmatige toepassingen. Breukpunten (de overgang tussen twee aaneengesloten wegsegmenten) lagen vaak op onpraktische locaties.
Hoe pakte ErGIS de wegvakkenreductie voor Almere aan?
Onze aanpak voor data-gedreven opschoning en slimme aggregatie bestond uit drie stappen:
- Herstructureren en aggregeren op type weggebruiker — wegvakken zijn opnieuw ingedeeld op basis van fietsers, voetgangers en gemotoriseerd verkeer.
- Generaliseren naar vier hoofdtypen verharding — cementbeton, asfaltbeton, elementenverharding en overig onverhard.
- Lengtes afstemmen op de praktijk — circa 500 meter binnen de bebouwde kom en 1.000 meter daarbuiten.
Welk resultaat leverde de aggregatie op voor Almere?
| Aspect | Oude situatie | Nieuwe situatie |
| Aantal wegvakken | Uitgangspunt (circa 90.000) | Ongeveer 50% minder |
| Geschiktheid | Microniveau-analyses | Veldinspecties en beleidsmatige toepassingen |
| Breukpunten | Vaak op onpraktische locaties | Afgestemd op praktisch gebruik |
| Beleidsrelevante informatie | Volledig aanwezig | Volledig behouden |
| Bruikbaarheid dataset | Gedetailleerd maar log | Compacter en consistenter |
Het resultaat is een reductie van ongeveer 50% in het aantal wegvakken, mét behoud van alle beleidsrelevante informatie. Het nieuwe databestand is compacter, consistenter en veel beter toepasbaar. Inspecties en besluitvorming worden er aanzienlijk mee vereenvoudigd.
In de afbeeldingen is het verschil duidelijk waarneembaar: groen toont de oude situatie (geel als extra contrast), roze toont de nieuwe situatie (geel als extra contrast).
Is dit werkproces gebonden aan één beheersysteem?
Wij hebben in het beheersysteem GeoVisia een helder werkproces uitgewerkt voor het herstructureren en aggregeren van wegvakken. Dit proces is eenvoudig te converteren naar andere gemeentelijke beheersystemen. Zo wordt wegbeheer structureel eenvoudiger, minder tijdrovend en beter beheersbaar.
Minder wegvakken betekent efficiënter beheer van de openbare ruimte.
Hoe zorgt slim opknippen van wegvakken voor onderhoudsgericht beheer?
Niet elk deel van een weg slijt even hard. Bochten, kruisingen en drukke trajecten kennen een significant hoger slijtagepatroon dan lange rechtstanden. Toch worden wegvakken in veel gemeentelijke GIS-beheersystemen nog behandeld als homogene eenheden. Dat maakt gericht onderhoud lastig en leidt tot onnodige inspecties of juist te late interventies.
ErGIS maakt het verschil zichtbaar door wegvakken gericht op te knippen en te herverdelen op basis van:
- Intensiteit van gebruik — hoog versus laag.
- Bijbehorend slijtagepatroon — welke delen slijten sneller.
- Geometrie — bochten versus rechtstanden.
Bochten en zones met hoge intensiteit krijgen een eigen, korter wegvak. Rechtstanden met lage intensiteit worden juist samengevoegd tot praktisch bruikbare lengtes. Het resultaat is een dataset waarin duidelijk zichtbaar is welke wegvakken significant meer onderhoud nodig hebben dan andere.
Wat levert onderhoudsgericht wegvakbeheer op voor uw gemeente?
- Prioritering van inspecties en onderhoud op de plekken die er écht toe doen.
- Betere aansluiting tussen data en praktijk — veldinspecties worden efficiënter.
- Onderbouwing voor beleidskeuzes en meerjarenplanning.
- Minder “gemiddelde” wegvakken, meer gerichte sturing op slijtage.
Door wegvakken te herstructureren op intensiteit én slijtagepatroon ontstaat een slim, onderhoudsgericht netwerk. U ziet direct waar de hoogste slijtage optreedt en kunt daar proactief op sturen, in plaats van reactief of op basis van een generieke indeling.
Veel gestelde vragen over wegvakkenreductie en onderhoudsgericht beheer
Omdat de oorspronkelijke dataset vaak extreem gedetailleerd is opgebouwd geschikt voor microniveau-analyses, maar met te veel breukpunten en onhandige lengtes voor dagelijks beheer en veldinspecties.
Op basis van het type weggebruiker (fietsers, voetgangers, gemotoriseerd verkeer), vier hoofdtypen verharding (cementbeton, asfaltbeton, elementenverharding, overig onverhard) en praktische lengtes van circa 500 meter binnen de bebouwde kom en 1.000 meter daarbuiten.
Nee. Bij de casus in Almere leverde de aggregatie een reductie van ongeveer 50% van het aantal wegvakken op, met volledig behoud van alle beleidsrelevante informatie.
Nee. Het werkproces is uitgewerkt in GeoVisia, maar eenvoudig te converteren naar andere gemeentelijke beheersystemen.
Omdat niet elk deel van een weg even hard slijt: bochten, kruisingen en drukke trajecten kennen een hoger slijtagepatroon dan lange rechtstanden. Wanneer wegvakken als homogene eenheden worden behandeld, leidt dat tot onnodige inspecties of te late interventies.
Wilt u ook onderscheid kunnen maken tussen wegvakken met hoge en lage onderhoudsbehoefte? Neem contact op met ErGIS, wij helpen gemeenten bij het data-gedreven opknippen en herverdelen van wegvakken voor efficiënter en gerichter beheer van de openbare ruimte.